Taakomschrijving Permanente Commissie

Terms of Reference van de Permanente Commissie voor Grootschalige Wetenschappelijke Infrastructuur.

Taak

De wetenschapsvisie omschrijft de taak van de commissie als volgt:

"De commissie kijkt naar het geheel van de faciliteiten van universiteiten, wetenschappelijke instituten, toegepaste kennisinstellingen (TO2) en Rijksinstituten (o.a. KNMI) en zorgt voor afstemming ter voorkoming van suboptimale investeringen en ter bevordering van optimale benutting. Partijen uit de kenniscoalitie zijn hierbij betrokken. Anders dan in de huidige situatie, waarin ad-hoccommissies beslissingen nemen over investeringen in infrastructuur, heeft deze commissie een voortdurend oog voor investeringskansen in wetenschappelijke infrastructuur. De middelen in de eerste en de tweede geldstroom worden op een slimme en transparante manier ingezet, waarbij samenhang wordt gezocht met de investeringen in faciliteiten van toegepaste kennisinstellingen. We volgen hiermee de aanbevelingen uit het AWT-advies Maatwerk in onderzoeksinfrastructuur.

We vragen universiteiten, instituten en toegepaste kennisinstellingen de inzet van infrastructurele middelen inzichtelijk te maken en we vragen de universiteiten en instituten bij investeringen in te spelen op de roadmap en daar periodiek verslag van te doen. Op deze wijze worden ook de bijzondere kosten die universiteiten, instituten en toegepaste kennisinstellingen maken voor het in stand houden van (technische) onderzoeksinfrastructuur, …., meer transparant. Dit helpt de permanente commissie in het maken van een integrale afweging over investeringen in infrastructuur.

De middelen in de tweede geldstroom zijn voor vernieuwing in de wetenschappelijke infrastructuur. Deze worden door NWO in afstemming met de permanente nationale commissie toegewezen. Het kabinet gaat nader onderzoeken hoe met de middelen uit het Toekomstfonds kan worden bijgedragen aan hoogwaardige onderzoeksfaciliteiten, voor zowel toegepast als fundamenteel onderzoek.

We verbinden de beschikbare middelen voor infrastructuur met de middelen uit de regio, van onderzoeksinstituten, private partijen en de instellingen voor toegepast onderzoek (pooling). Zo bereiken we maximale synergie, zowel in investeringen, als in het benutten van infrastructuur. De permanente commissie zal daarom ook in contact moeten zijn met deze partijen door hen te betrekken en op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen."

Opdracht

De opdracht van de commissie bevat de volgende elementen:

  • Het (laten) opstellen van een landschapsanalyse met zowel de beschikbaarheid van als de behoefte aan grootschalige onderzoeksfaciliteiten. De landschapsanalyse omvat het geheel van faciliteiten van universiteiten, wetenschappelijke instituten, toegepaste kennisinstellingen (TO2) en Rijksinstituten (o.a. KNMI). Hiervoor zal tevens de beschikbaarheid van faciliteiten in het buitenland, die voor Nederlandse onderzoekers beschikbaar zijn, moeten worden geïdentificeerd. Ook het identificeren van 'witte vlekken' hoort hierbij.

  • Het opstellen van een Nederlandse roadmap voor grootschalige wetenschappelijke onderzoeksfaciliteiten met breed gedragen strategische kaders. De roadmap richt zich op wetenschappelijke onderzoeksfaciliteiten. De roadmap omvat bestaande en de behoefte aan nieuwe faciliteiten die voor de ontwikkeling van de wetenschap in Nederland van groot belang zijn.

    Bij het opstellen van de Nederlandse roadmap houdt de commissie o.a. rekening met:

    1. het belang van een faciliteit voor de ontwikkeling van de betreffende wetenschapsgebieden in het licht van de verwachte ontwikkelingen in deze wetenschapsgebieden
    2. de omvang en internationale positie van de betreffende wetenschapsgebieden in Nederland
    3. het belang van een faciliteit voor het beantwoorden van maatschappelijke vragen en de maatschappelijke en economische impact, teneinde de valorisatie van kennis te vergroten
    4. de beleidskaders en de wetenschappelijke prioriteiten die in Nederland en Europa zijn/worden opgesteld (Wetenschapsagenda, ESFRI)
    5. de voortgang van de opbouw, de toegevoegde waarde en de continuïteit van de faciliteiten op de vorige roadmap
    6. de mogelijkheden om gebruik te maken van faciliteiten in het buitenland
  • Het adviseren over c.q. het formuleren van voorwaarden voor de organisatie van een wetenschapsgebied in termen van samenwerking en netwerkvorming, die een optimaal gebruik van een toekomstige faciliteit door dat gebied mogelijk maken en daarmee een investering rechtvaardigen.

  • Het adviseren over zaken die van belang zijn om een infrastructuur tot een succes te laten worden, zoals management, businessplannen, financieringsmodaliteiten, de mogelijkheden voor publiek-private samenwerking en toegankelijkheid. Hierbij sluit de commissie zoveel mogelijk aan bij best practices die internationaal beschikbaar zijn.

  • Het adviseren over de balans in infrastructuurbehoeften van de verschillende wetenschapsdomeinen, alfa/gamma, leven/medisch, en bèta/techniek.

  • Het verkennen van mogelijke medefinanciers, zowel regionaal, nationaal als Europees, het stimuleren van het gebruik van verschillende nationale en Europese mogelijkheden voor financiering, en het stimuleren van het gebruik van nieuwe ideeën om tot financiering te komen

  • Het adviseren over de criteria die naast de strategische kaders en voorwaarden gebruikt zullen worden voor de beoordeling van de individuele aanvragen voor faciliteiten.

  • Het adviseren over hoe het best kan worden voorzien in een nationale ICT-onderzoeksinfrastructuur mede in relatie tot de nationale roadmap.

  • Het adviseren over de lange termijn inzet van de middelen voor de Nederlandse roadmap voor grootschalige wetenschappelijke onderzoeksfaciliteiten, zodat ongewenste kapitaalvernietiging wordt voorkomen en ruimte blijft voor nieuwe ontwikkelingen.

  • Het adviseren over het aangaan dan wel beëindigen van internationale commitments door Nederland.

  • De commissie kan ook op eigen inzicht wensen of lacunes aan faciliteiten in wetenschapsgebieden signaleren en eventueel onderzoekers of instituten hierop wijzen.

Procedure

De permanente commissie biedt de Roadmap aan het Algemeen Bestuur van NWO aan. De Permanente commissie adviseert het Algemeen Bestuur van NWO. Het Algemeen Bestuur stelt de roadmap niet eerder vast dan nadat overleg met OCW/EZ heeft plaatsgevonden. Op basis van deze adviezen stelt het Algemeen Bestuur de kaders vast voor de beoordeling van de specifieke voorstellen voor faciliteiten van de Nederlandse roadmap voor grootschalige wetenschappelijke onderzoeksfaciliteiten.

Deze beoordeling vindt plaats door een separate door NWO in te stellen commissie. De door het Algemeen Bestuur vastgestelde kaders zijn leidend voor de werkzaamheden van de beoordelingscommissie. De beoordelingscommissie adviseert het Algemeen Bestuur van NWO over de verdeling van de middelen voor grootschalige wetenschappelijke onderzoeksfaciliteiten.