NExTLi

Infrastructuur en gebruikersdiensten 

NExTLi zal drie state-of-the-art lipidomicscentra, die al toonaangevend zijn op het gebied van lipidomics, met elkaar verbinden om technologieën en diensten aan te bieden voor onderzoek naar lipidenmetabolisme en de rol daarvan in gezondheid en ziekte, die niet door individuele instituten of faciliteiten kunnen worden geleverd. NExTLi zal de Nederlandse onderzoeksgemeenschap in staat stellen om: 

• Geavanceerde massaspectrometrie-imaging (MSI) en op lipiden gerichte fluxomics te gebruiken voor lipidenprofilering met hoge resolutie; 
• Spatial lipidomics toe te passen om de verdeling van lipiden op single-cell resolutie in weefsel- en orgaanmodellen te bestuderen; 
• Diepgaande lipidomics uit te voeren voor gedetailleerde lipidenstructuuranalyse en -profilering, waardoor de ontdekking van op lipiden gebaseerde biomarkers wordt bevorderd; 
• High-throughput lipidomics uit te voeren voor grootschalige studies naar lipidenmetabolisme en ziektemechanismen; 
• Lipidomics te integreren met andere omics-data voor FAIR multi-omics-onderzoek, waardoor uitgebreide ziektemodellen worden verbeterd; 
• Lipidomics-workflows en data-analysepijplijnen te automatiseren om de gegevensverwerking te stroomlijnen en de experimentele efficiëntie te verbeteren; 
• Een nationaal netwerk voor FAIR lipidomics-onderzoek te ontwikkelen, dat naast infrastructuur ook, training en gebruiksvriendelijke workflows voor lipidomics-gegevensanalyse biedt; 
• Een landelijk trainings- en outreachplatform op te zetten om de expertise op het gebied van lipidomics binnen de wetenschappelijke gemeenschapte vergroten.

Door de synergetische samenwerking van onze drie centra in NExTLi bieden we gecoördineerde toegang tot de beste lipidomics-technologieën en analyseplatforms van Nederland en bereiken we hoogwaardig in lipidomics-onderzoek ter ondersteuning van het internationale concurrentievermogen van Nederlands biomedisch onderzoek. Deze infrastructuur legt ook de basis voor de integratie van lipidomics met andere omics-technologieën, waardoor doorbraken in personalised medicine, geneesmiddelenontwikkeling en ziektepreventie worden versneld. 

Voorbeelden/beschrijving van het type onderzoek 

NExTLi maakt baanbrekend onderzoek op het gebied van lipidomics mogelijk, waarbij zowel fundamentele als translationele uitdagingen op het gebied van lipidenmetabolisme worden aangepakt. Concrete voorbeelden van het type onderzoek dat NExTLi zal ondersteunen zijn onder meer:

• Structurele opheldering van lipide-isomeren en lipideklasseverdelingen bij patiënten met erfelijke stofwisselingsziekten, om zo biomarkers te identificeren voor diagnose en behandelmonitoring
• Tracer-gebaseerde fluxstudies met stabiele-isotoop-gelabelde precursoren om synthese-, turnover- en remodeling van lipiden te kwantificeren in cel- en weefselmodellen van neurodegeneratieve ziekten
• Massaspectrometrie-imaging van lipidenverdeling in tumor- en aangrenzend weefsel om spatial-gedefinieerde lipidensignaturen te identificeren die samenhangen met tumorprogressie of therapierespons
• Grootschalige lipidomics profilering van patiënt- of populatiecohorten om lipiden te identificeren die samenhangen met cardiovasculair risico, met downstream multi-omics-integratie van genomische en klinische gegevens
• Spatial lipidomics op single-cell-resolutie die cellulaire lipidensamenstelling koppelt aan de lokale weefselmicro-omgeving in modellen van metabole disfunctie.

NExTLi zal ook de samenwerking tussen nationale en internationale onderzoeksinfrastructuren bevorderen, waaronder X-omics, NL-BioImaging en NEMI, waardoor interdisciplinair onderzoek op het gebied van lipidomics, bioinformatica en ziektemodellering wordt vergemakkelijkt. Via zijn opleidings- en outreachprogramma's zal NExTLi het gebruik van lipidomics-technologieën in klinisch onderzoek, geneesmiddelenontwikkeling en ziektepreventie bevorderen, waardoor het een bijdrage levert aan de wereldwijde wetenschappelijke gemeenschap en de toepassing van lipidomics voor biomedische innovaties bevordert.

Toegang tot de infrastructuur 

NExTLi zal voornamelijk toegang op afstand bieden (80%), via de website (met behulp van een toegangsbeleid dat vergelijkbaar is met dat van NL-BioImaging en X-omics, waardoor toegang tot de meest geschikte faciliteiten en technologieën wordt gegarandeerd) en via het netwerk van gerelateerde nationale omics-corefaciliteiten. Na een intakegesprek kunnen onderzoekers monsters ter analyse indienen, waarbij de gegevensverwerking en -interpretatie door NExTLi-experts zal worden verzorgd. Fysieke toegang (20%) zal beschikbaar zijn voor monstervoorbereiding en gespecialiseerde analyses bij partnerinstellingen. Dit toegangsmodel zorgt voor een brede bruikbaarheid, optimaliseert de infrastructuurcapaciteit en ondersteunt zowel op afstand als hands-on betrokkenheid bij lipidomics-technologieën.