MCCA2.0
Modellen voor de bestrijding van kanker en veroudering
De gestaag toenemende levensverwachting in ontwikkelde landen gaat gepaard met een snelle stijging van het aantal gevallen van kanker en andere chronische ouderdomsgerelateerde aandoeningen die een ernstige invloed hebben op de levenskwaliteit en de druk op de gezondheidszorg en de gezondheidszorgkosten vergroten. Om het onderzoek naar kanker en veroudering te versnellen, hebben vier toonaangevende Nederlandse onderzoeksinstellingen het consortium Models to Combat Cancer and Aging (MCCA2.0) opgericht. MCCA2.0 zal de behandeling van kanker en ouderdomsziekten bevorderen door nieuwe en verfijnde preklinische modellen te ontwikkelen en deze toe te passen om betere voorspellende en reproduceerbare preklinische gegevens te verkrijgen die vindbaar en toegankelijk zijn voor de wetenschappelijke gemeenschap.
Infrastructuur en gebruikersdiensten
De toenemende vergrijzing leidt tot een snelle stijging van het aantal gevallen van kanker en andere ouderdomsgerelateerde aandoeningen, die wereldwijd de belangrijkste gezondheids- en zorgproblemen vormen in ontwikkelde landen. Om het onderzoek naar kanker en veroudering te versnellen en bij te dragen aan gezond ouder worden, is door het Nederlands Kanker Instituut (NKI), het UMC Groningen (UMCG), het Erasmus MC (EMC) en de Universiteit Utrecht (UU) een consortium voor de bestrijding van kanker en veroudering (MCCA2.0) opgericht.
MCCA2.0 omvat vijf faciliteiten:
- Een transgene faciliteit voor het op verzoek genereren van nieuwe genetisch gemanipuleerde muismodellen van menselijke kanker en verouderingssyndromen (NKI)
- Een muizenkankerkliniek voor preklinische evaluatie van nieuwe antikankertherapieën in geavanceerde muismodellen van menselijke kanker (NKI, UMCG)
- Een faciliteit voor verouderingsinterventie en fenotypering voor voedingsinterventiestudies en geavanceerde fenotypering van muismodellen voor (versnelde) veroudering (EMC, UMCG)
- Een pathologiefaciliteit voor morfologische en moleculaire analyse van muizenziektemodellen (NKI, UU)
- Een faciliteit voor geavanceerde beeldvormingsstudies in muizenziektemodellen (EMC, NKI)
Samen vormen de MCCA2.0-faciliteiten een grootschalige infrastructuur die uniek is in Europa. MCCA2.0 biedt onderzoekers uit de academische wereld en de industrie toegang tot een volledig compendium van geavanceerde preklinische in vivo-diensten die niet beschikbaar zijn bij individuele universiteiten en instellingen. Zo levert MCCA2.0 een onschatbare bijdrage aan de vroege opsporing van kanker, nieuwe therapieën tegen kanker en veroudering, en inzichten in de factoren die kanker en ouderdomsgerelateerde aandoeningen veroorzaken en bevorderen. MCCA2.0 verbetert ook de voorspelbaarheid en reproduceerbaarheid van preklinische studies en het genereren van gegevens die vindbaar en toegankelijk zijn voor de wetenschappelijke gemeenschap.
Voorbeelden/beschrijving van het type onderzoek
MCCA2.0 faciliteert fundamenteel en preklinisch onderzoek op het gebied van kanker en veroudering.
Kanker is de belangrijkste doodsoorzaak in Nederland geworden en 1 op de 2 mensen in Nederland krijgt in zijn of haar leven te maken met kanker. Dankzij verbeterde vroege opsporing en nieuwe behandelingsstrategieën is het genezingspercentage van een aantal kankersoorten gestegen. Toch worden veel kankers pas ontdekt nadat de ziekte is uitgezaaid. Voor deze kankers is het genezingspercentage nog niet substantieel gestegen. Het is daarom van groot belang om meer inzicht te krijgen in de moleculaire basis van kanker, zodat effectievere therapieën kunnen worden ontwikkeld.
Veroudering staat voor een progressieve functionele achteruitgang en een verhoogd sterfterisico. Veroudering gaat gepaard met een enorm verlies aan persoonlijk welzijn. Het is de belangrijkste risicofactor voor een hele reeks chronische ziekten, waaronder diabetes, niet-alcoholische leververvetting, neurologische en cardiovasculaire aandoeningen, osteoporose, artritis, immunosenescentie, kwetsbaarheid en sarcopenie.
Beide gebieden zijn nauw met elkaar verweven, aangezien processen die cruciaal zijn voor kanker, zoals DNA-schade, zelfvernieuwing van stamcellen en cellulaire senescentie, ook belangrijke factoren zijn bij veroudering. Bovendien zijn zowel kanker- als verouderingsonderzoek in hoge mate afhankelijk van preklinische in vivo-modellen om de complexe onderliggende mechanismen te ontrafelen, de progressie van ziekten te begrijpen en nieuwe preventie- en interventiestrategieën te ontwikkelen.
MCCA2.0 biedt academische onderzoekers en industriële partners op het gebied van kanker- en verouderingsonderzoek een geavanceerde onderzoeksinfrastructuur en -diensten. Het biedt diensten voor (i) de ontwikkeling van nieuwe muizenmodellen voor kanker en veroudering, (ii) het uitvoeren van diepgaande fenotypering van muizenziektemodellen, en (iii) het uitvoeren van preklinische interventie- en beeldvormingsstudies in deze modellen.
Toegang tot de infrastructuur
De MCCA2.0-faciliteiten bieden een volledige service en het overgrote deel van de gevraagde diensten wordt uitgevoerd door toegewijde technici. Het standaardtoegangsmechanisme voor de MCCA2.0-faciliteiten is daarom virtuele toegang (90%). Bepaalde beeldvormingsstudies worden door de gebruikers zelf uitgevoerd. In die gevallen is het toegangsmechanisme fysieke toegang (10%).