LISS panel

Infrastructuur en gebruikersdiensten 

 Het Longitudinal Internet Studies for the Social Sciences (LISS)-panel, dat in 2007 van start ging, is een van de vijf grote onderzoeksinfrastructuren die door de Nederlandse overheid worden gefinancierd via het NWO BIG-programma. Het onderscheidt zich door zijn open toegang en representativiteit voor de bevolking en biedt een uniek, kosteneffectief platform voor onderzoekers over de hele wereld, waardoor innovatie in sociaalwetenschappelijk onderzoek en daarbuiten wordt bevorderd.

Het LISS-panel bestaat uit 5.000 Nederlandse huishoudens, bestaande uit ~7.500 personen, en wordt gerekruteerd via een kanssteekproef uit bevolkingsregisters door het Centraal Bureau voor de Statistiek. Huishoudens die niet over een computer en/of internettoegang beschikken, krijgen de benodigde apparatuur ter beschikking gesteld.

De belangrijkste elementen van de faciliteit zijn: 

1. Longitudinale kernvragenlijsten en experimentele modules voorgesteld door onderzoekers uit de hele wereld. De kernvragenlijsten, die jaarlijks worden herhaald en zijn ontworpen met hulp van internationale experts op de relevante gebieden, bevatten vragen over onderwerpen als gezondheid, werk, inkomen, onderwijs, religie, politieke opvattingen, waarden, normen en persoonlijkheid. De gegevens zijn vrij beschikbaar via het LISS Data Archive. Onderzoekers die nieuwe gegevens verzamelen met behulp van het LISS-panel hebben de mogelijkheid om hun gegevens te koppelen aan de rijke gegevens van alle andere studies.
2. Innovatieve gegevensverzameling. Naast traditionele vragenlijsten biedt de faciliteit ruimte voor innovatieve manieren om enquêtevragen te stellen, bijvoorbeeld door gebruik te maken van visuele hulpmiddelen op het scherm of door gegevens op andere manieren te verzamelen dan via enquêtevragen. 
3. Koppeling met administratieve gegevens. Administratieve gegevens die zijn gearchiveerd bij het Centraal Bureau voor de Statistiek kunnen worden gekoppeld aan LISS-paneldata. Het Centraal Bureau voor de Statistiek biedt een faciliteit voor toegang op afstand, waardoor de gekoppelde gegevens door elke geïnteresseerde onderzoeker kunnen worden gebruikt.

Voorbeelden/beschrijving van het type onderzoek 

Het LISS-panel is een innovatieve faciliteit voor gegevensverzameling die bedoeld is om onderzoek in verschillende disciplines te stimuleren en te integreren. Het maakt echt verbindingen tussen domeinen mogelijk; onderzoekers die gebruikmaken van het LISS-panel vertegenwoordigen een grote verscheidenheid aan wetenschappelijke disciplines, zoals economie (gezondheid, gedrag, marketing, sociaal), bestuurskunde en politicologie, psychologie, epidemiologie, enquête-statistiek/methodologie, criminologie, beslissingstheorie, sociologie, diëtetiek, taalkunde, filosofie, demografie, religiewetenschap en theologie, sociale geografie en planning, communicatiewetenschap, geesteswetenschappen, culturele antropologie, wiskunde, geneeskunde, kunst en architectuur, en rechten.

Het LISS-panel maakt het mogelijk om: 

• Longitudinale gegevens te verzamelen voor substantieel onderzoek in de sociale en levenswetenschappen (en daarbuiten);
• Technologische innovaties in enquêtetools en meettechnieken te ontwikkelen, te testen en te gebruiken;
• Experimenten uit te voeren en (quasi-)experimentele gegevens te verzamelen;
• Panelgegevens te koppelen aan verschillende administratieve gegevens (bijvoorbeeld administratieve gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek);
• De koppelingen met andere representatieve bevolkingsenquêtes te vergroten.

Het LISS-panel staat open voor onderzoekers over de hele wereld. Voorbeelden van onderzoeksvragen die bijzonder goed kunnen worden bestudeerd met behulp van het LISS-panel zijn te vinden op het gebied van enquêtemethodologie (waaronder het gebruik van nieuwe technologie bij gegevensverzameling) en besluitvorming (bijvoorbeeld financiële beslissingen, pensionering, het ontrafelen van de causale relaties tussen sociaaleconomische status en gezondheid, welzijn en kwaliteit van leven). Het LISS-panel biedt de mogelijkheid om de relatie tussen verschillende soorten maatregelen en hoe deze variëren naargelang de individuele omstandigheden grondig te bestuderen.

Toegang tot de infrastructuur 

Toegang tot het LISS-panel en het LISS Data Archive (LDA) staat open voor alle academische onderzoekers. Na voltooiing van het veldwerk worden de gegevens binnen een maand, of voor complexere gegevens binnen een onderling overeengekomen termijn, geleverd aan de onderzoeker die opdracht heeft gegeven voor de gegevensverzameling. Ongeveer zes maanden na levering worden de gegevens beschikbaar gesteld via het LISS Data Archive (https://www.dataarchive.lissdata.nl/). Academische onderzoekers van over de hele wereld die een geheimhoudingsverklaring ondertekenen, kunnen het archief gratis gebruiken om toegang te krijgen tot de gegevens. Het LDA heeft de CoreTrustSeal Data Repository-certificering gekregen, wat bevestigt dat het voldoet aan de richtlijnen voor betrouwbare digitale archieven.