ESSNeth
European Social Survey
De European Social Survey (ESS) is een academisch gedreven transnationaal onderzoek dat sinds de oprichting in 2001 in heel Europa wordt uitgevoerd. Sindsdien heeft de ESS veranderingen in sociale attitudes en gedragingen in meer dan 30 landen gemeten. Met behulp van geavanceerde benaderingen voor vergelijkend onderzoek en opleiding van onderzoekers produceert het tweejaarlijkse gegevens die voor heel Europa relevant zijn. Nederland is sinds de oprichting betrokken bij de ESS. De ESS heeft zich gevestigd als een onmisbare infrastructuur voor vergelijkend sociaal en politiek onderzoek en kreeg in 2013 de status van European Research Infrastructure Consortium (ERIC).
Infrastructuur en gebruikersdiensten
De European Social Survey (ESS) is een toonaangevende transnationale onderzoeksinfrastructuur die hoogwaardige, vergelijkbare gegevens verzamelt over de attitudes, overtuigingen en het gedrag van mensen in heel Europa. De ESS wordt sinds 2001 om de twee jaar uitgevoerd en houdt zich aan strikte methodologische normen, waaronder willekeurige kanssteekproeven en gestandaardiseerde face-to-face-interviews (met een toenemend gebruik van gemengde methoden). De enquête omvat een kernvragenlijst over thema's als vertrouwen in instellingen, democratie, welzijn en sociale cohesie, naast wisselende modules over actuele onderwerpen zoals klimaatverandering en ongelijkheden op gezondheidsgebied.
De ESS produceert geharmoniseerde datasets uit meer dan 30 landen en biedt daarmee waardevolle bronnen voor longitudinaal en vergelijkend onderzoek in de sociale wetenschappen. Deze datasets worden, samen met uitgebreide documentatie en metadata, openbaar gemaakt via het ESS-dataportaal, dat wordt gehost door het Noorse Agentschap voor gedeelde diensten in onderwijs en onderzoek (Sikt).
Naast de data-infrastructuur biedt de ESS een uitgebreid pakket aan diensten voor gebruikers. Deze omvatten gratis toegang tot data, online analysetools, interactieve visualisaties en educatieve bronnen zoals lesmodules en methodologische handleidingen. De ESS ondersteunt ook academische en beleidsgemeenschappen door middel van trainingsworkshops, webinars en actieve betrokkenheid bij het bevorderen van datageletterdheid.
Door rigoureuze gegevensverzameling te combineren met toegankelijke diensten stelt de ESS onderzoekers, opleiders, beleidsmakers en het publiek in staat om sociale veranderingen in heel Europa te onderzoeken en te begrijpen. De ESS speelt een sleutelrol in empirisch onderbouwde beleidsvorming, academisch onderzoek en burgerschapsonderwijs, waardoor het een hoeksteen is van het Europese sociale wetenschapsonderzoek.
Voorbeelden/beschrijving van het soort onderzoek
De European Social Survey (ESS) faciliteert hoogwaardig, transnationaal en longitudinaal onderzoek naar de sociale, politieke en culturele attitudes van Europeanen. Het ondersteunt een breed scala aan academisch onderzoek op gebieden als sociologie, politicologie, psychologie, economie en volksgezondheid, en biedt betrouwbare gegevens om te onderzoeken hoe individuen denken over democratie, vertrouwen, immigratie, welzijn, identiteit en sociale ongelijkheid.
De ESS is bijzonder geschikt voor vergelijkend onderzoek tussen landen en regio's, waardoor wetenschappers kunnen analyseren hoe verschillende institutionele, historische en culturele contexten de publieke opinie en het gedrag beïnvloeden. Dankzij de strenge methodologische normen is het een gouden standaard voor kwantitatieve, transnationale analyses, terwijl de herhaalde golven het mogelijk maken om waardeveranderingen in de loop van de tijd te volgen.
De ESS speelt ook een centrale rol in beleidsrelevant onderzoek en helpt regeringen en internationale instanties bij het monitoren van de sociale cohesie, de legitimiteit van democratische instellingen en de houding van het publiek ten opzichte van grote uitdagingen zoals klimaatverandering of digitalisering. De roterende modules zorgen ervoor dat kan worden ingespeeld op nieuwe maatschappelijke kwesties, zoals de houding ten opzichte van migratie, steun voor herverdeling van welvaart of persoonlijk en sociaal welzijn.
Bovendien ondersteunt de ESS interdisciplinaire en methodologische innovatie, waaronder studies over enquêteontwerp, meetgelijkwaardigheid en interculturele vergelijkingen. Het open access-karakter van de gegevens vergemakkelijkt secundaire analyses, replicatiestudies en het gebruik in onderwijs en opleiding.
Ook in de toekomst zal de ESS onderzoek mogelijk blijven maken dat niet alleen ons begrip van de Europese samenlevingen verdiept, maar ook bijdraagt aan evidence-based beleidsvorming en de publieke dialoog bevordert over de waarden en uitdagingen die de toekomst van Europa bepalen.
Hoe krijgt u toegang tot de infrastructuur?
De European Social Survey (ESS) biedt alle gebruikers, waaronder onderzoekers, studenten en beleidsmakers, gratis en open toegang tot haar gegevens. Na een eenvoudige registratie op de ESS-website (www.europeansocialsurvey.org) kunnen gebruikers datasets downloaden, bevindingen verkennen via online analysetools en toegang krijgen tot volledige documentatie, zoals vragenlijsten en codeboeken. Het open-accessmodel ondersteunt transparant, reproduceerbaar onderzoek en stimuleert breed gebruik in zowel academische als toegepaste contexten.