EPOS-eNLarge
EPOS-eNLarge: bruggen slaan voor duurzaam gebruik van onze ondergrond
Toenemend gebruik van de ondergrond, bijvoorbeeld voor de productie van geothermische energie of energieopslag, is cruciaal voor het behalen van de (inter)nationale doelstellingen voor het terugdringen van broeikasgasemissies. EPOS-eNLarge creëert de onderzoeksmogelijkheden voor de wetenschappelijke doorbraken die dringend nodig zijn voor een efficiënt en veilig gebruik van de ondergrond. EPOS-eNLarge vormt de ontbrekende schakel om onze kennis van micro-processen in de ondergrond toe te passen op de kilometerschaal waarop ondergrondse activiteiten (en de effecten daarvan) plaatsvinden. EPOS-eNLarge zorgt er bovendien voor dat unieke onderzoeksgegevens over de Nederlandse ondergrond openbaar worden gemaakt en centraal toegankelijk zijn voor toekomstig hergebruik, naast andere Europese gegevens.
Infrastructuur en gebruikersdiensten
EPOS-eNLarge bouwt en integreert multischaalfaciliteiten (van korrel-/poriënscala tot veldschaal) met belangrijke elementen voor het experimenteel onderzoek van de dynamica van processen op verschillende schalen en biedt experimentele faciliteiten voor het opschalen en valideren van modellen via monitoring op veldschaal. Faciliteiten omvatten onder andere:
- Laboratoriumopstellingen om dynamische veranderingen als gevolg van vloeistofstroming en vervormingsprocessen in 2D en 3D te visualiseren, met behulp van röntgenscanning, microfluïdica en laser-ultrasone akoestische beeldvorming.
- Experimentele faciliteiten voor gesteentemechanica en vloeistofstroming om de schaalverschillen tussen laboratoriumexperimenten en de schaal van ondergrondse reservoirs te overbruggen.
- Het Delft Subsurface Urban Energy Lab: gebouwd rond het geothermische project van de TU Delft-campus, dat verder zal worden ontwikkeld met een ultradiepe monitoringboorgat, een ondiep warmteopslagsysteem voor hoge temperaturen en een grondwatermonitoringsysteem om milieurisico's te beoordelen.
- Het ORFEUS Data Center is een zeer volwassen platform voor het delen van gegevens dat seismologische gegevensdiensten levert aan onderzoekers over de hele wereld. Het zal worden uitgebreid met internationaal gestandaardiseerde, gedistribueerde glasvezelgegevens en toegangsdiensten voor beeldvorming van de ondergrond en monitoring van temperaturen en spanningen tijdens ondergrondse werkzaamheden.
De diensten die aan de wetenschappelijke gemeenschap worden aangeboden, omvatten toegang tot faciliteiten, open gegevensdiensten voor laboratoriumgegevens, geo-energietestbedden en het uitgebreide ORFEUS Data Center, met optimale toegankelijkheid via het Europese centrale portaal EPOS.
EPOS-eNLarge maakt de uitvoering mogelijk van belangrijke onderzoeksagenda's, waaronder het programma van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) over de effecten van het gebruik van de ondergrond, het onderzoek van de Nederlandse Onderzoeksraad naar geothermische energie en het energieprogramma Horizon Europe.
Voorbeelden/beschrijving van het type onderzoek
EPOS-eNLarge maakt baanbrekend fundamenteel onderzoek mogelijk om vragen te beantwoorden over het gedrag van ondergrondse reservoirs, caprocks en hun systemen van breuken en scheuren bij gebruik voor geo-energie. Het is bekend dat de fysica en chemie van geomaterialen schaalafhankelijk zijn: de eigenschappen en processen die zich op de kleinste schaal voordoen, beïnvloeden de macroscopische reacties die van invloed zijn op oppervlakte-effecten en dus op het algehele succes van geo-energie. Ondergrondse werkzaamheden voor geo-energieprojecten vinden plaats op kilometerschaal, terwijl de reactie van de ondergrond op deze werkzaamheden vaak wordt bepaald door processen op micrometerschaal. Daarom moet nieuwe kennis fysisch onderbouwd en multischaal zijn om de processen echt te begrijpen, wat een betrouwbare extrapolatie in de tijd mogelijk maakt en relevant is voor een groot aantal toepassingen en projecten. Dit maakt betere voorspellingen van projectprestaties mogelijk, inclusief risico's, duurzaamheid en veiligheid, en creëert daarmee maatschappelijke impact.
De overkoepelende wetenschappelijke doorbraak die EPOS-eNLarge wil faciliteren, is het verkrijgen van een op fysica gebaseerd inzicht in de ondergrond. Het is van cruciaal belang om het verband te leggen tussen processen die het gedrag op microscopisch niveau bepalen en de waargenomen verschijnselen op veldschaal. Een bijzondere uitdaging is de validatie van de ontwikkelde modellen op alle schaalniveaus. EPOS-eNLarge biedt de onderzoeksmogelijkheden die wetenschappelijke doorbraken mogelijk maken in het gebruik van de ondergrond voor geo-energie.
Toegang tot de infrastructuur
EPOS-eNLarge stelt gegevens die zowel binnen als buiten zijn infrastructuur worden geproduceerd, openbaar beschikbaar op het Europese gegevensplatform van EPOS. Daarnaast biedt het gratis toegang tot zijn laboratoriumfaciliteiten.
- Voor toegang tot gegevens: https://www.epos-eu.org/dataportal
- Voor toegang tot het laboratorium: https://epos-nl.nl/facilities/